EGZAMINY I STOPNIE W DOJO SUPER AIKIDO LUBLIN.

Aikido jest jedną z niewielu japońskich sztuk walki, która nie uległa do tej pory usportowieniu.

Pomimo wielu prób na całym świecie nie udało się tego zrobić z prostego powodu. U podstaw filozoficznych Aikido leży zasada, że aikidoka nie powinien inicjować ataku i w razie agresji powinien dążyć do rozwiązania konfliktu jak najbardziej łagodnymi środkami (unikanie ataku, zejścia, łagodne techniki obronne). Istnieją na świecie „szkoły aikido”, które organizują zawody. Jednak są to parodie zawodów i jest to wypaczenie filozofii aikido jako sztuki walki. W aikido nie ma możliwości sprawdzenia swojej wiedzy nabytej w trakcie treningu w walce, w rywalizacji sportowej czy na zawodach. Jedynym praktycznym sposobem sprawdzenia swoich umiejętności są egzaminy. Stanowią one jakby narzędzie, które systematyzuje i weryfikuje poziom umiejętności adeptów aikido.

W Dojo Super Aikido Lublin, jak w większości japońskich sztukach walki, jest możliwość zdawania na stopnie uczniowskie (kyu) i mistrzowskie (dan). Stopnie uczniowskie dla dorosłych od najniższego do najbardziej zaawansowanego to: 6 kyu – biały pas, 5 kyu – żółty pas, 4 kyu – pomarańczowy pas, 3 kyu – zielony pas, 2 kyu – niebieski pas, 1 kyu – brązowy pas.

Osoba dorosła do egzaminu na pierwszy stopień mistrzowski (shodan) zdaje 6 egzaminów uczniowskich. Zdobycie 1 dana z reguły zajmuje co najmniej 7 lat, przy intensywności treningów 2-3 razy w tygodniu (dodatkowo udział w obozach i w stażach krajowych i zagranicznych). Inaczej egzaminy uczniowskie wyglądają u dzieci. Jest ich więcej, ponieważ pomiędzy kyu występują tzw. belki. W naszym dojo belki funkcjonują tylko do zielonego pasa (3 kyu) włącznie, gdyż w wieku ok. 14 lat dzieci przechodzą do grupy dorosłej i dalej zdają egzaminy jak dorośli. System kwalifikacji pasów w naszym dojo daje dziecku wymierne cele do osiągnięcia. Są one realne i do zdobycia w określonym czasie. Dają dziecku satysfakcję i poczucie spełnienia. Nadmienić należy, że naszym dojo w Lublinie warunkiem przystąpienia do egzaminu na 1 dan jest ukończone 18 lat.

Zdany egzamin na 1 dan upoważnia do założenia czarnego pasa (kuro obi), którego nigdy nie zmieniamy i nosimy przez cała naszą drogę budo. Często widzimy, że mistrzowie z długoletnią praktyką noszą bardzo zniszczony czarny pas, który poprzez wycieranie robi się coraz bardziej biały. Jest w tym dużo symboliki japońskiej. Więcej bieli w czarnym pasie przypomina o nieustannym poszukiwaniu wiedzy i o pokorze do swoich umiejętności. Parafrazując mówimy: „wiem, że nic nie wiem”. W naszym Dojo Super Aikido Lublin mistrzowie oraz starsi uczniowie ze stopniami 1 i 2 kyu (dodatkowo ukończony kurs instruktorski) mają przywilej noszenia hakama (spodni samurajskich). Stopni mistrzowskich (dan) w aikido jest 10. Od 1 dan do 5 dana włącznie są to stopnie uzyskane na drodze egzaminu praktycznego, a stopnie od 6 dana przyznawane są za zasługi i propagowanie aikido (prowadzenie staży, szkoleń, publikacje). W Polsce przyjęło się, że osobie z czarnym pasem przysługuje tytuł sensei. Nie do końca można się z tym zgodzić (ale to temat na dłuższe rozważania). Sensei po japońsku dosłownie znaczy „ten który wcześniej przyszedł”, czyli starszy bardziej doświadczony, wiedzący więcej. W Japonii tym tytułem możemy zwrócić się do osoby starszej, nauczyciela, doktora. Znaczy to coś takiego jak u nas zwrot „proszę pana”, „panie profesorze”. W Japonii w dojo może być bezwzględnie tylko jeden sensei. W Polsce normalną praktyką jest, że w dojo może być kilku sensei. Lecz wydaje się, że właściwą praktyką jest tytułowanie sensei tylko głównego nauczyciela w dojo, a innych mistrzów tytułem sempai (dosł. z japońskiego „starszy kolega”, „starszy stażem”).

Oprócz tytułu sensei mistrzom z wyższym stopniem przysługują tytuły Shihan i rzadziej w aikido Soke. Tytuł Shihan (shi – ekspert, wybitny profesor, han – wzór, model) przysługuje głównemu nauczycielowi w szkole (od 6 dana) i podkreśla się w ten sposób jego funkcje dydaktyczne i nadzorujące. Soke oznacza „głowę metody”, którą uzyskuje się w formie spadku i przejęcia obowiązków głównego nauczyciela, najczęściej w obrębie klanu.

Inną kwalifikację klasy mistrzów w sztukach walki określa japońska Organizacja Dai Nippon Butoku Kai, która przyznaje 3 bardzo prestiżowe tytuły: Renshi, Kyoshi, Hanshi.

Renshi (ren – wyszlifowany, shi – ekspert ) jest to mistrz wykonujący perfekcyjnie techniki, z minimum 6 danem po czterdziestce.

Kyoshi ( kyo – uczenie, shi – ekspert ) jest to ekspert, który dodatkowo przekazuje wiedzę. W praktyce jest to mistrz z 7 danem, który ukończył 50 lat.

Hanshi (han – wzór, shi – ekspert) jest mistrzem nie tylko w swojej sztuce walki, ale jest również wzorcem do naśladowania. Tytuł ten można uzyskać posiadając 8 dana i mając ukończone 60 lat.

W nurcie aikido Kobayashi Ryu, który uprawiamy w Lublinie, najwyższym możliwym stopieniem do osiągnięcia jest 8 dan. Stopień ten posiadał uczeń twórcy aikido O`Sensei Ueshiby, Mistrz śp. Hirokazu Kobayashi według którego przekazu trenujemy aikido w Lublinie.